Blanda af eldri og yngri kennurum góð fyrir skólastarfið

11.12.2017 | Skólinn

Blanda af eldri og yngri kennurum góð fyrir skólastarfið

Rétt eins og aðrar íslenskar starfsstéttir þurfa kennarar að taka mið af hröðum samfélagsbreytingum í störfum sínum, enda eru gerðar kröfur til skóla um að veita menntun í samræmi við þarfir samfélagsins á hverjum tíma. Út hafa verið gefnar margar skýrslur sem lúta að því að efla þurfi hæfni stéttarinnar með einum eða öðrum hætti. Sömuleiðis er oftar en ekki bent á að kennarar þurfi að vera í fararbroddi í breytingum og þróun skólastarfs.

Sigurbjörg Bjarnadóttir hefur starfað sem kennari í nærri þrjátíu ár og Sigrún Helga Snæbjörnsdóttir í liðlega tvo áratugi. Báðar starfa þær við Síðuskóla á Akureyri. Karl Eskil Pálsson, tíðindamaður Skólavörðunnar, settist niður með þeim einn daginn eftir kennslu.

Mikill tími í fundi
„Þegar ég byrjaði að kenna var ég með ansi stóran hóp og fékk takmarkaða hjálp við kennsluna en í dag er mönnunin mun betri í bekkjunum. Ábyrgðin dreifist á fleiri fagaðila í dag en áður fyrr, auk þess sem auðveldara er að ræða ýmis fagleg atriði við aðra. Mér fannst ég svolítið ein á báti þegar ég byrjaði,“ segir Sigrún og Sigurbjörg tekur undir með henni. Báðar eru þær sammála um að mikill tími fari í fundi, sem komi jafnvel niður á öðrum nauðsynlegum störfum.

„Þegar ég byrjaði var ég umsjónarkennari tveggja bekkja og þá var skólinn sem sagt tvísetinn. Ég var föst í kennslu nánast allan daginn og eftir kennslu tók við undirbúningur fyrir næsta dag og yfirferð ýmissa verkefni. Kennarafundir voru ekki haldnir oft en í dag fer ansi mikill tími í alls konar fundi. Þetta er mikil breyting, en markmiðið er auðvitað að veita sem bestu þjónustu,“ segir Sigurbjörg.

Samskipti á ólíklegustu tímum
„Já, kennarastarfið er á margan hátt orðið flóknara. Áður var hægt að einbeita sér að sínum hópum, en í dag taka ýmis önnur samskipti drjúgan tíma. Ég nefni sem dæmi viðtöl við foreldra sem fara venjulega fram í gegnum síma, tölvupósta, fundi, Facebook og fleira. Þessi samtöl fara jafnvel fram á ólíklegustu tímum, á kvöldin og um helgar. Þegar ég byrjaði var viðtalstími einu sinni í viku en núna má segja að samskipti standi til boða alla daga og langt fram á kvöld. Að hluta til er við okkur kennarana að sakast, en svona er staðan sem sagt hjá nánast öllum kennurum,“ segir Sigurbjörg. Hún er á því að foreldrar fylgist betur með skólastarfinu í dag, miðað við þegar hún var að hefja störf. „Í upphafi voru foreldrafundir tvisvar sinnum á ári og þess á milli voru mál rædd í gegnum síma. Í dag er allt skráð í Mentor-kerfið sem auðveldar foreldrum að fylgjast með.“

Sigrún Helga tekur undir þetta. Hún er ekki frá því að foreldrar geri í auknum mæli kröfur um að skólarnir leysi sem flest mál, jafnvel þótt þau tengist ekki skólanum með beinum hætti. „Ef upp kemur til dæmis vandamál á fótboltaæfingu kemur fyrir að foreldrar telji eðlilegt að það verði leyst innan veggja skólans. Þetta er rökstutt með því að kennarinn hafi svo góðan aðgang að öllum börnunum og geti þess vegna blandað sér í málið. Þetta finnst mér ekki góð þróun, því við foreldrarnir eigum alltaf börnin okkar. En auðvitað er stundum hægt að leita ráða hjá kennurunum í slíkum málum, það er bara eðlilegt. Oftast erum við í góðri samvinnu við heimilin vegna ýmissa mála, hvort sem um er að ræða nám eða hegðun. Samvinnan skiptir gríðarlega miklu máli, þegar upp er staðið.“

Gott að fá nýtt blóð
Báðar eru þær Sigurbjörg og Sigrún Helga sammála um að foreldrar og yngri kennarar kunni að meta reynslu þeirra í starfi.

„Tæknibyltingin hefur breytt miklu og kennarar þurfa að hafa sig alla við að fylgjast með öllum nýjungum og tileinka sér þær með einum eða öðrum hætti. Hérna í Síðuskóla starfa nýútskrifaðir kennarar og þeir leita töluvert til okkar, sem er frábært. Foreldrar sýna okkur líka ákveðna virðingu, en hún mætti að skaðlausu vera meiri fyrir kennarastarfinu. Það er frábært að fá til starfa nýja kennara sem oftast koma með ferskar hugmyndir. Hæfileg blanda af eldri og yngri kennurum er góð fyrir allt skólastarfið. Reynslan er af hinu góða, en við megum ekki gleyma eða vanmeta mikilvægi þeirra sem yngri eru,“ segir Sigrún Helga.

Endurmenntun og kulnun í starfi
Báðar hafa þær Sigurbjörg og Sigrún Helga fengið námsleyfi.

„Ég var svo heppin að fá námsleyfi fyrir þremur árum síðan, en þá hafði ég starfað í 26 ár. Ég lærði margt og leyfið gerði mér gott. Þetta er þó að mínu mati of langur tími til að þurfa að starfa til að fá slíkt leyfi. Endurmenntunin mætti vera betri og víðtækari,“ segir Sigurbjörg.

„Já, ég hef líka fengið námsleyfi og það er líklega það besta sem maður getur gert til þess að endurnýja sig í starfi. Ég vil meina að kennarar eigi að geta farið oftar í slík leyfi, því þetta er til dæmis mjög góð leið til að vinna gegn kulnun í starfi. Kennararnir í Síðuskóla eru duglegir við að sækja sér endurmenntun. Fyrst við erum að ræða kulnun í starfi, þá er líka nauðsynlegt að huga að álaginu á kennurum. Þegar álagið er mikið í langan tíma aukast líkurnar á að viðkomandi brenni upp í starfi. Það á reyndar við um allar starfsstéttir, ekki bara kennara. Okkar starf er orðið ansi margþætt,“ segir Sigurbjörg.

Hún segist hafa fundið fyrir kulnun eftir 17 til 18 ár í starfi. „Ég íhugaði að breyta um starfsvettvang, en námsleyfið breytti miklu. Álagið hefur vissulega aukist mikið á undanförnum árum og auðvitað þarf maður að hafa svolítið fyrir hlutunum. Mér líður vel í starfi, annars væri ég löngu hætt. Hérna hefur ríkt góður starfsandi, starfsfólk hjálpast að og er sem ein heild. Þá ganga hlutirnir betur á allan hátt.“

Sigrún Helga segist hafa orðið vör við kulnun í starfi eftir að hafa kennt í 15 ár. „Ég man mjög vel eftir þessu. Mér fannst ég vera orðin húsgagn og hafa lítið fram að færa. Ég hafði sótt um námsleyfi, en ekki fengið. Þegar það loksins var samþykkt, varð staðan allt önnur og bjartari.“

Báðar segjast þær vera stoltar af kennarastarfinu. „Já það erum við. Það er eitthvað við þetta starf sem heillar.“


MYND: Sigrún og Sigurbjörg: Sigurbjörg Bjarnadóttir og Sigrún Helga Snæbjörnsdóttir hafa starfað við kennslu í samtals hálfa öld. Þær segja að námsleyfi hafi endurnýjað starfsánægjuna.

Greinin birtist í Skólavörðunni, 2. tbl. 2017.

Karl Eskil Pálsson

skrifar