Hvernig er skólastofa 21. aldar?

11.01.2018 | Fréttir

Hvernig er skólastofa 21. aldar?

Miklar breytingar hafa síðustu árin orðið á skólastarfi, kennsluháttum og þeirri tækni sem nýtt er við kennslu. Á sama tíma hefur skólastofan þar sem námið fer fram lítið breyst. En er þörf á breytingum þar? „Já,“ segir hópur kennara við Menntavísindasvið Háskóla Íslands, sem hannaði og setti upp skólastofu 21. aldarinnar. Vinnuna leiddi Anna Kristín Sigurðardóttir, dósent við Menntavísindasvið HÍ. Útsendari Skólavörðunnar settist niður með henni á dögunum og forvitnaðist um verkefnið. Við byrjuðum á að ræða hvernig verkefnið kom til.

„Fyrir nokkrum árum var hafist handa við að hanna nýja byggingu fyrir Menntavísindasviðið á háskólalóðinni vestur í bæ. Þó ekkert hafi orðið af þeirri framkvæmd þá vaknaði á þessum tíma spurningin um hvernig við viljum kenna í framtíðinni og við hvaða aðstæður? Við fórum þá í svolitla sjálfsskoðun og komumst að því að allt kennsluumhverfi háskólans er í raun mjög gamaldags,“ segir Anna Kristín.

Hópurinn lagði upp með að í stofunni þyrfti að vera hin fullkomnasta tækni til m.a. kennslu og samstarfs nemenda. Umhverfið þyrfti enn fremur að bjóða upp á fjölbreyttar leiðir í námi og kennslu, til dæmis hópastarf en einnig einstaklingsbundna vinnu og heildstæða vinnu til jafns við hefðbundna miðlun þekkingar. „Við gerum ráð fyrir að nemendurnir sem við erum að mennta í stofunni fari að námi loknu út í skólana og nýti sér tæknina þar. Við erum fyrirmynd í kennsluháttum á öllum skólastigum þegar við menntum kennara og því gengur ekki að við bjóðum aðeins upp á tuttugustu aldar umhverfi og kennsluhætti,“ segir Anna Kristín.

Styður við fjölbreytta kennsluhætti
„Við hönnun stofunnar, sem og í öllu starfi hér í deildinni, þarf að taka tillit til þess að við erum með marga nemendur í fjarkennslu. Það þýðir að við erum reglulega að kenna á sama tíma nemendum sem sitja í skólastofunni fyrir framan kennarann og nemendum sem fylgjast með í gegnum tölvur víðsvegar á landinu. Því til viðbótar eru nemendur sem horfa á upptökur af kennslustundinni. Þetta er því ekki hreint staðarnám eða fjarnám, heldur blanda af hvoru tveggja. Kennararnir eru líka mismunandi. Við erum auðvitað með mikið af fyrirlestrum en margir kennarar leggja sérstaka áherslu á hópavinnu og almennt má segja að fjölbreyttum aðferðum sé beitt við kennsluna. Við stóðum frammi fyrir að þurfa ekki bara að búa til umhverfi til að þjónusta kennarahópinn heldur alla okkar nemendur, sama hvaða leið þeir fara í námi sínu, og skólastofan þarf að vera búin tækjum til þess.“

Tækjabúnaður stofunnar og allt umhverfi hennar miðar að þessu. „Við vildum til dæmis hafa marga skjái sem bæði kennarinn og nemendur hefðu aðgang að. Margir þessara skjáa eru þegar komnir upp en þeim á eftir að fjölga. Það eru líka önnur tæki og tól í stofunni, svo sem stórt borð sem er í raun líka tafla. Nemendur geta setið við borðið og unnið verkefni en síðan er hægt að snúa borðplötunni og reisa hana við og vinna við hana eins og hverja aðra töflu. Við erum líka með rafræna töflu sem sýnir sérstakan kóða sem nemendur skanna og fá þannig aðgang að þeim upplýsingum sem eru á töflunni hverju sinni. Raunar eru skjáirnir í stofunni búnir á sama hátt“.

Engin þung borð
Húsgögnin í stofuna voru líka sérvalin með það í huga að auðvelt væri að færa þau til og skapa þannig aðstæður sem henta kennslunni hverju sinni, hvort sem unnið er í hópum, í einstaklingsverkefnum eða ef kennarinn er með fyrirlestur. „Fyrir voru í stofunni raðir af þungum borðum sem erfitt var að færa til. Húsgögnin sem nú eru í stofunni eru öll létt, borðin eru á hjólum o.s.frv. og það er því afar auðvelt að raða þeim upp þannig að þau passi við kennsluna hverju sinni. Þannig teljum við að það verði til flæði í stofunni sem skiptir okkur miklu máli.“

Anna Kristín segir að nú sé unnið að því að þjálfa kennara sviðsins í að nýta þá tækni sem er til staðar í stofunni. Sjálf segist hún ekki hafa fyllilega áttað sig á öllum þeim möguleikum sem stofan byði upp á fyrr en að loknu tveggja daga námskeiði þar sem farið var yfir alla möguleika hennar. „Að námskeiðinu loknu finnst mér munurinn á því að kenna í „hefðbundinni“ stofu þar sem kennarinn hefur aðgang að töflu og skjá­varpa til móts við þá tækni og þá möguleika sem eru til staðar í þessari nýju stofu nánast eins og munurinn á því að skrifa ritgerð á ritvél eða í tölvu. Þú getur í grunninn unnið ritgerðina eins á bæði tækin en þú getur líka notað alla þá möguleika sem tölvan býður upp á til að gera svo miklu, miklu meira.“

MYNDATEXTI: Ingvar Sigurgeirsson prófessor, Anna Kristín Sigurðardóttir, Áslaug Björk Eggertsdóttir og Guðjón Hauksson.

LJÓSMYND: Kristinn Ingvarsson.

Greinin birtist í Skólavörðunni, 2. tbl. 2017.